Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) emekliliğe hak kazanmak ve devlet katkısının tamamını alabilmek için, sisteme giriş tarihinden itibaren en az 10 yıl sistemde kalmak ve 56 yaşını tamamlamak gerekiyor. 2024 yılsonu itibarıyla BES’te emeklilik hakkını kullanan katılımcı sayısı 339 bin 574 oldu. Geçen yılsonu itibarıyla bu sayı 265 bin 672 idi.
Katılımcılar, emeklilik hakkını elde ettiğinde, bireysel emeklilik hesabındaki ve devlet katkısı hesabındaki birikimlerini toplu olarak alıp sistemden ayrılabiliyor. Birikimlerini toplu almak istemeyen katılımcılar ise birikimlerinin bir kısmını veya tamamını emeklilik gelir planına aktararak belirleyecekleri programlı geri ödeme ile ömür boyu veya belirli süreler (15, 20 yıl gibi) dâhilinde düzenli olarak emekli maaşı alabiliyor. Katılımcılar tercihlerine göre emeklilik gelir planından aylık, 3 aylık veya yıllık periyotlarla maaşlarını alabilir. Katılımcıların, yılda 2 kere geri ödeme periyodunu değiştirme hakkı var. Emeklilik gelir planındaki birikimler yatırıma yönlendirilmeye devam ediyor.
Sistemin başından 2024 yılsonuna kadar 339 bin 575 katılımcı BES’ten emeklilik hakkını kullandı. Bu katılımcılardan, yaklaşık %4’e karşılık gelen 12 bin 413’ü emeklilik gelir planına geçerek düzenli ödeme alma tercihinde bulundu. Emeklilik hakkını kullanan katılımcıların yaklaşık %96’sı ise toplam birikimlerini alarak sistemden ayrıldı.
2024 yılı içerisinde ise 5 bin 596 sözleşme emeklilik gelir planına geçiş yapmış olup, bu sözleşmelerden 4 bin 672’si planda devam ediyor. 2024 yılı içerisinde emeklilik gelir planına geçen sözleşmelerin toplam fon büyüklüğü 5,52 milyar lira. Bu tutar, BES’in 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla toplam fon büyüklüğünün yaklaşık %0,5’ine denk geliyor. Emeklilik gelir planı ile ne kadar maaş alabileceğini veya istediği maaşı ne kadar süre alabileceğini öğrenmek isteyen katılımcılar, Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) veya emeklilik şirketlerinin web sitelerinde sunmuş olduğu online emeklilik projeksiyon sayfasında; birikim, yaş, tercih edilen maaş tutarı veya tercih edilen ödeme süresini girerek bilgi alabiliyorlar. Alınacak emeklilik maaşını belirleyen temel parametreler; katılımcının birikimi, ne kadar süre için maaş talep edildiği ve fonlardan sağlanacak reel yatırım getirileri şeklinde. Geri ödeme süresi içerisinde, katılımcının vefat etmesi durumunda, emeklilik gelir planında kalan birikim varislere toplu şekilde ödeniyor. Mevcut durumda varislerin maaş almaya devam etme imkânı bulunmuyor.